Musea Brugge: internationaal actief
Musea Brugge heeft al jarenlang een stevige internationale reputatie uitgebouwd en internationale projecten en samenwerkingen ontwikkeld. Zo zijn er momenteel twee lopende zaken die in de schijnwerpers verdienen te staan: de wetenschappelijke medewerking aan een van Eyck-expositie in Madrid en het uitlenen van een topwerk van diezelfde meester aan the National Gallery in Londen voor de tentoonstelling 'The Renaissance Portrait'.
Madrid
Eén van de meest gerenommeerde musea in Madrid is het Thyssen-Bornemisza dat ons in het verleden al prachtstukken uitleende. Op 3 november opent daar de expositie 'Contextos de la Colleccion Permanente 23: Jan van Eyck. Grisallas'. De tentoonstelling is gewijd aan van Eycks annunciatie, een topstuk uit hun eigen collectie en één van de prachtige voorbeelden van grisailleschilderkunst (dit is een typische manier van schilderen waarbij men zich beperkt tot het gebruik van alle mogelijke schakeringen van dezelfde kleur, meestal grijs). Curator van deze veelbelovende expositie rond eigen topstukken (de 23ste in de reeks, vandaar de titel) is de conservator van het Brugse Groeningemuseum Till-Holger Borchert. Deze tentoonstelling die het tweeluik van Van Eyck confronteert met boekverluchtingen en sculptuur is samengesteld met werken uit eigen collectie maar ook met bruiklenen uit Frankrijk, Duitsland, Spanje, België, Nederland, Oostenrijk en de USA. De bezoeker krijgt voor het eerst een indruk van de verspreiding van grisaillevoorstellingen in verschillende beeldmedia en ook van vergeten smaakvoorkeuren in de late middeleeuwen.
Londen
Het Portret van Margaretha van Eyck is één van de iconen van de Vlaamse kunst. Jan van Eyck maakte het portret in 1439, twee jaar voor zijn dood. Het verfijnd realisme waarmee hij zijn echtgenote schilderde is bewonderenswaardig. Het is bovendien het eerste portret dat een schilder van zijn echtgenote schilderde. Dit wereldberoemde werk behoort tot de Groeningecollectie en is bovendien geklasseerd in het topstukkendecreet. Het Topstukkendecreet is opgemaakt door de Vlaamse Gemeenschap met de intentie cultureel erfgoed met een bijzondere archeologische, historische, cultuurhistorische, artistieke of wetenschappelijke betekenis te bewaren. Daarom is een lijst opgesteld van zeldzame en onmisbare cultuurgoederen, waarop dus ook het waardevol portret van Margaretha van Eyck staat.
Het 15de-eeuws paneel is onlangs uitgeleend aan The National Gallery in Londen voor de tentoonstelling 'The Renaissance Portrait'. Nadien kreeg het er daar een restauratiebehandeling met de goedkeuring van de Vlaamse Overheid.
De restauratie zelf werd uiteraard voorafgegaan door een grondig vooronderzoek met nieuwe röntgen- en infraroodgegevens. Restaurator Jill Dunkerton verwijderde het vergeelde vernis en oude retouches. Deze retouches of overschilderingen waren storend omdat ze verkleurd waren en bovendien groter dan de lacune die ze moesten camoufleren. Zowel de Londense als de Brugse museumstaf werden aangenaam verrast door de prachtige staat waarin het werk nu verkeert. Ze zou er nu zelfs minstens tien jaar jonger uitzien!
Sinds kort is het schilderij tijdelijk opgesteld in de collectie van The National Gallery te midden van andere werken van van Eyck zoals het 'Arnolfini-dubbelportret' en 'de man met de rode tulband' (het vermoedelijke zelfportret). Half december komt Margaretha terug naar Brugge, waar ze haar vertrouwde plaats terugkrijgt in het Groeningemuseum.
Meer info:
1/ expositie Madrid (klik)
2/ Margetha van Eyck in Londen (klik)
