Het Stadsarchief, een terugblik
Jules Van Praet, eerste Stadsarchivaris
Voor het ontstaan van het Stadsarchief als instelling moeten we terug gaan naar het jaar 1830, toen het stadsbestuur voor het eerst een archivaris aanstelde. Deze eerste stadsarchivaris was nieman minder dan Jules Van Praet (1806-1887), de latere topdiplomaat en persoonlijke raadgever van koning Leopold I. Het stedelijke archief werd toen bewaard in de Civiele Griffie op de Burg, net naast het huidig adres.
Van Belfort naar het Landhuis van het Brugse Vrije
Aanvankelijk was de bewaarplaats van de waardevolle documenten van het stadsbestuur in het Belfort. Door een brand in 1741 werd het archief naar veiliger oorden overgebracht: de Civiele Griffie. Eind 1897-begin 1898 verhuisden de archiefbestanden naar nieuwe lokalen boven het postgebouw op de Markt, met ingang via de Breidelstraat. Daar was voortaan een publieke leeszaal ter beschikking. Sinds 1988 is het Stadsarchief van Brugge ondergebracht in het voormalige landhuis van het Brugse Vrije op het Burgplein.
De gebouwen van het Landhuis van het Brugse Vrije
Van 1520 tot 1525 bouwde het bestuur van het Brugse Vrije een nieuw landhuis op de Burg. Van hieruit werd tot 1795 het uitgestrekte platteland rond Brugge bestuurd. Van 1795 tot 1984 was het Landhuis van het Vrije in gebruik als gerechtsgebouw. Het Stadsarchief van Brugge is sinds 1988 in de oostelijke vleugel van dit historisch gebouw ondergebracht. De vroegere Assisenzaal biedt nu een aantrekkelijke ruimte waar bezoekers individueel of in groepsverband worden ontvangen. De leeszaal van het archief is ingericht in de 17de-eeuwse kapel van het voormalige Landhuis.
