Het Jaarverslag
HET STADSARCHIEF IN 2011: KRACHTLIJNEN UIT HET JAARVERSLAG
Elk jaar krijgen de lezers van Archiefleven in het tweede nummer van de jaargang een overzicht van de werking van het Stadsarchief in het voorbije jaar.
Traditiegetrouw geven we hier de voornaamste krachtlijnen uit het jaarverslag. In 2011 is het Stadsarchief verscheidene keren in de belangstelling gekomen met enkele uitzonderlijke aanwinsten en publieksactiviteiten, vooral de viering van 10 jaar Beeldbank Brugge. Ook de normale activiteiten werden even intens als andere jaren werden uitgevoerd. Meer details vindt u in het gedetailleerde jaarverslag dat bij deze aflevering is gevoegd.
Personeel: enkele opvallende gebeurtenissen
Onze werking is in 2011 overschaduwd door het overlijden van publieksmedewerkster Marcella Vandebroek, in dienst sinds 1979. Haar overlijden op 22 februari kwam niet onverwacht. Ze was al geruime tijd ziek, maar ook tijdens haar ziekte bleef ze betrokken bij onze activiteiten. We missen haar nog steeds.
Na een aanwervingsexamen werd wetenschappelijk medewerker Jan D’hondt tot archivaris benoemd, een functie die hij al waarnam sinds 2009.
De kantoren van het administratief personeel, de wetenschappelijk medewerker en de archivaris kregen voor het eerst sinds 1988 nieuw meubilair.
Belangrijke aanwinsten
De gemeentearchieven van Sint-Andries en Sint-Michiels, die nog in verscheidene lokalen op de plaatselijke gemeenteafdelingen werden bewaard, zijn naar het Stadsarchief overgebracht. Daarmee zijn alle voormalige gemeentearchieven nu in het Stadsarchief ondergebracht.
Ook dit jaar was er een belangrijke overdracht vanuit Musea Brugge: de Collectie Porseleinkaarten uit het Steinmetzkabinet. Het betreft 3.791 meestal prachtig geïllustreerde gelegenheidsdrukwerkjes met belangrijke informatie over het 19de-eeuwse stadsbeeld. Een aantal is reeds online beschikbaar op www.beeldbankbrugge.be, de volledige collectie is toegankelijk via een digitale index op de beeldschermen in de leeszaal.
Een andere belangrijke aanwinst is de bewaargeving van het archief van de Brugse kantwerkstersvakbond door de heer Jan Vandenweghe.
De voornaamste aankoop is een unieke 17de-eeuwse kaart van Brugge, die op 1 oktober werd verworven op de veiling van het Brugse antiquariaat Marc Van de Wiele.
Opmerkelijke activiteiten
In 2011 heeft het Stadsarchief in eigen huis niet minder dan vier tentoonstellingen georganiseerd, steeds met allerlei randactiviteiten, o.m. in het kader van de jaarlijkse Erfgoeddag en het Open Monumentenweekend. Daarnaast werkten we nog mee aan initiatieven van Musea Brugge, de Openbare Bibliotheek, Monumentenzorg, Raakvlak en het OCMW-archief. Het Stadsarchief nam ook deel aan spraakmakende tentoonstellingen elders in het land, zoals ‘Goddelijke klanken’ (Museum M, Leuven) en ‘Vlaamse miniaturen’ (Koninklijke Bibliotheek, Brussel).
Met medewerking van het Komitee voor Initiatief, de VZW Kantcentrum, het Bruggemuseum en de heer Jan Vandenweghe organiseerde het Stadsarchief de tentoonstelling ‘Kant in Brugge 1911, een technische en sociale omwenteling’, o.m. naar aanleiding van de bewaargeving van het archief van de kantwerkstersvakbond. Deze tentoonstelling, van 17 juni tot 28 augustus, die Brugge als ‘kantstad’ vanuit een sociaal-historisch standpunt belichtte, vond veel weerklank in het verenigingsleven en de pers en leidde ook tot enkele bijkomende schenkingen van privé-archief.
De activiteiten rond de viering van 10 jaar Beeldbank Brugge vonden ongetwijfeld de meeste weerklank. De website www.beeldbankbrugge.be, waarop in 2011 niet minder dan 26.931 Brugse foto’s en prentbriefkaarten uit het Stadsarchief zijn ontsloten, naast beelden uit de Dienst Monumentenzorg, Musea Brugge en enkele privé-collecties, werd volledig vernieuwd. Dankzij allerlei initiatieven vanuit Erfgoedcel Brugge kreeg het grote publiek daarover heel wat informatie. Voor de echte belangstellenden organiseerde het Stadsarchief met medewerking van de Erfgoedcel, VZW Levend Archief en het Cultuurcentrum op 25 november een studiedag ‘Op de foto. Over portretfotografie en 10 jaar Beeldbank Brugge’. De studiedag met meer dan 140 deelnemers vond plaats in de theaterzaal Biekorf en de foyer van de Stadsschouwburg en eindigde met de opening van de tentoonstelling met dezelfde titel in het Stadsarchief.
Uitschieters in de dagelijkse werking
Er waren 2.833 dagelijkse inschrijvingen in het register van de leeszaal, een daling van 3,54 % ten opzichte van 2010. Deze daling is vooral te wijten aan de ook in 2011, met medewerking van de vrijwilligers van Levend Archief, steeds verder doorgedreven digitalisering van de archieftoegangen en de meest gebruikte genealogische bestanden. Daardoor kunnen bezoekers in veel minder tijd gerichter zoeken in een groter aantal documenten. Het aantal unieke bezoekers, 852, is overigens met 5,45 % gestegen ten opzichte van 2010. Opvallend is ook de stijging van het aantal aanvragen van documenten uit het depot, niettegenstaande het groot aantal gedigitaliseerde bestanden: 4.741 in 2011 tegenover 2.991 in 2010. In het depot werd onverdroten verder gewerkt aan de vervanging van de versleten 19de-eeuwse verpakkingen van het Oud Archief: twaalf bestanden zijn opnieuw verpakt in ca 1.200 zuurvrije archiefdozen, daarvan zijn er een veertigtal op maat gemaakt door CORES-afgestudeerde An Taveirne.
In 2011 werden er 3.809 nieuwe beschrijvingen gemaakt bij afbeeldingen uit het Stadsarchief voor de website www.beeldbankbrugge.be, dat zijn er 582 minder dan in 2010. De daling is te wijten aan onze betrokkenheid bij de voorbereiding van de viering van 10 jaar Beeldbank Brugge en bij de vernieuwing van de website. Viering en vernieuwing van de website hebben overigens geleid tot een opmerkelijke stijging van de belangstelling voor de website: ze werd 34.939 maal aangeklikt (2010: 29.737).
35 groepen brachten een geleid bezoek aan het Stadsarchief ( 2010: 50, 2009: 31, 2008: 47). Daarvan waren er 27 rondleidingen voor scholen (universiteiten en hogescholen inbegrepen). Onze organisatie op 20 juni van één volledige congresdag van het internationaal symposium ‘Cities and Exchange in Medieval Europe’, een initiatief van de Universiteit Gent, verdient hier een aparte vermelding, net als onze betrokkenheid bij de organisatie van het kapittel van de Oostenrijkse tak van de Orde van het Gulden Vlies op 30 november en 1 december.
