Beheersplan vesten: het project

Een beheersplan voor de stadsvesten

Stad Brugge maakt met een team van deskundigen een beheersplan voor de Brugse stadsvesten.

Op basis van een uitgebreid onderzoek naar de historiek en waarden van de vesten wordt een beheersvisie uitgetekend. Deze visie wordt vervolgens concreet gemaakt in maatregelen die bijdragen tot een zorgvuldig beheer van de vesten. Een beheersplan heeft een geldigheidsduur van 24 jaar.

De afwerking van dit beheersplan is voorzien tegen april 2023, met concrete maatregelen per zone. 

Wat deze 19de-eeuwse wandelpromenade zo uniek maakt, is dat ze is aangelegd bovenop de oorspronkelijke stadsverdedigingsstructuren. Vandaag is dit eivormig tracé, van ongeveer 7 kilometer lang rondom de historische binnenstad, een groene long van 26 hectare groot.

De vesten behoren sinds 2000 tot het UNESCO Werelderfgoed en zijn sinds 2016 beschermd als stadsgezicht.

De ontwikkeling van de vesten

De parkstructuur van de vesten zoals we die op vandaag kennen, vindt zijn oorsprong in een beslissing van het Brugse stadsbestuur van halfweg de 19de eeuw om de volledige stadsomwalling in te richten als “publieke wandeling”. In 1849 werd een wedstrijd voor een aanlegplan uitgeschreven. Het duurde tot 1853 dat het eerste ontwerp, het ontwerp van de Gentpoortvest, goedgekeurd werd. Nadien volgden de andere vestingdelen.

Van het middeleeuws reliëf van de vestingen is nog slechts een fractie terug te vinden, namelijk het deel van de Boeveriepoort tot de Bevrijdingslaan. Daar is het middeleeuws profiel van een hoge binnenwal, een brede binnenvestinggracht, een lagere buitenwal en een smallere buitenvestinggracht nog goed herkenbaar en werd dit in de 19de eeuwse ontwerpen verwerkt.

In de daaropvolgende decennia werden nog vele verbeteringswerken en aanvullingen in de beplantingen uitgevoerd.

Waarden die aan de grondslag liggen van de bescherming

  • Artistieke waarde: de geplantsoeneerde vesten zijn een zeldzaam en gaaf bewaard voorbeeld van een 19de eeuwse wandelpromenade bovenop de oorspronkelijke stadsverdedigingsstructuren, uitgewerkt door toonaangevende tuinarchitecten. De vesten bewaren een bijzondere collectie aan parkbomen. Het straatmeubilair, de leuningen, de afsluitingen en de standbeelden vormen een aanvullende artistieke waarde.
  • Historische waarde als goed voorbeeld van geplantsoeneerde vesten op een middeleeuwse stadsomwalling. De vesten vormen een complexe archeologische zone.
  • Architectuurhistorische waarde met een bebouwing met grote historische gelaagdheid die een staalkaart vormt van de architectuur vanaf de 15de tot de 20ste eeuw
  • Sociaal-culturele waarde als vroege uiting van de behoefte aan publiek toegankelijke groene ruimte binnen de stedelijke context en op basis van inzet van de toenmalige beleidsvoerders.

Bekijk hier het inleidend woord van Dirk De fauw, burgemeester

Beluister hier de toelichting van Mercedes Van Volcem, schepen openbaar domein

Zo kom je meer te weten over dit project

Op deze webpagina vind je alle informatie over dit project. Het onderzoeksteam vertelt in acht filmpjes het verhaal van de vesten.

Langs de vesten stonden tot eind december 2021 op acht locaties infoborden. Elk infobord vertelde het verhaal van dat specifieke deel van de vesten. Je vond er zowel nieuwe informatie die tijdens de opmaak van het beheersplan werd ontdekt, als een beschrijving van bestaande gegevens. 

Benieuwd naar leuke weetjes en anekdotes over dit project? Scan de QR-code (die je op de infoborden vindt) en beluister de geluidsfragmenten.

Beschermde panden langs de vesten

Voor het beheer en onderhoud van onroerend erfgoed is, onder bepaalde voorwaarden, een erfgoedpremie beschikbaar. Om vanaf 1 januari 2022 aanspraak te kunnen maken op erfgoedpremies moet je als eigenaar beschikken over een beheersplan.

Daarom besliste het stadsbestuur om zelf een beheersplan op te maken. Hierdoor zullen eigenaars van beschermde panden langs de vesten erfgoedpremies kunnen aanvragen. Ook wie eigenaar is van een pand dat deel uitmaakt van een beschermd stadsgezicht kan dit voor het eerst doen. Dit  beheersplan heeft betrekking op de buitenkant van het pand. Voor het interieur moet je als eigenaar nog steeds zelf een specifiek beheersplan laten opmaken. Dit geldt enkel als het pand als monument beschermd is en dus niet voor de niet-monumentengelegen in een zone van een beschermd stadsgezicht.

Na goedkeuring van het beheersplan ontvangen de eigenaars van beschermde panden langs de vesten een uitnodiging op naam voor een infomoment waarop dit project nog meer in detail wordt toegelicht.

www.onroerenderfgoed.be/een-beheersplan-opstellen

www.inventaris.onroerenderfgoed.be

www.brugge.be/unesco-werelderfgoed-brugge

Na het onderzoek volgen de maatregelen voor een goed beheer van de vesten

Tegen april 2023 gebeurt de afwerking van het beheersplan, meer bepaald het bepalen van de maatregelen per zone. Deze maatregelen worden bekend gemaakt op deze website en in het Stadsmagazine.

Projectverloop en timing

  • 2020: voorbereidende onderzoeken
  • voorjaar 2021: inventarisatiefase
  • najaar 2021: communicatie over de resultaten van de inventarisatiefase
  • najaar 2021: uitschrijven visie en maatregelen
  • najaar 2021: aanschrijven van  eigenaars met beschermde panden palend aan de vesten. 
  • najaar 2022: beheersplan voorleggen aan het College van Burgemeester en Schepenen 
  • voorjaar 2023: goedkeuring eindrapport door de Vlaamse Overheid – Agentschap Onroerend Erfgoed
  • april 2023: voorstellen beheersplan met visie en maatregelen aan de bewoners via website en in Stadsmagazine. 
  • 2023 – 2047: uitvoering beheersplan